Aesgema, Heringa of Popta

Noomen: “Aesgema, Heringa of Popta slot.”
“In 1473 testeerde Yde Aylva, dochter van Tiaerd Aylva en Swob Juwsma en achtereenvolgens gehuwd geweest met Eelck Heringa en Sasker Jelmera. Ze begeerde daarbij datse sie mey Aesghen, her fadir, to Rawert, to Mantchum ende to Mersum in dae joegha beed gehouden mocht worden. Met deze fadir Aesghen kan zij niemand anders bedoeld hebben dan haar eerste schoonvader, die dus belangen te Rauwerd, Mantgum en Marssum moet hebben gehad. Aesgema is dus waarschijnlijk oud bezit van de Heringa’s geweest en kan zijn naam aan Ydes schoonvader Aesghe Heringa of een gelijknamige voorvader van Aesghe hebben ontleend. In 1473 liet Yde Aylva bij genoemd testament Aesgheme gued na aan haar dochters zoon Sasker Heringa. Steen afkomstig van de stins op dit goed had zij al eerder verkocht, maar lag in 1473 blijkbaar nog op het erf. Onlangs bleek dat de oostkant van de grote toren gefundeerd is op regelmatig gemetseld muurwerk, dat uit het laatst van de 13de eeuw moet dateren. Hoogstwaarschijnlijk is het een rest van het door Yde Aylva afgebroken gebouw.” “De deuren in de traptoren met laatgotische profielen, die waarschijnlijk dateren uit het tweede decennium van de 16de eeuw, zijn daarvoor een aanwijzing.”
“Saskers zoon Eelcke Heringa pretendeerde in 1529 de zwanenjacht in Marssum vanwege Heringa offt Azinga staete. Aan hem en zijn vrouw Womck van Jongema herinneren de initialen EH en WI op de renaissancebedden op een der zolderkamers.”
“In 1687 werd het door advocaat dr. Henricus Popta gekocht, die het tot zijn dood in 1712 bewoonde. Bij testament bestemde hij het tot het bestuurshuis van het door hem ernaast gestichte Poptagasthuis. De state werd in 1907 gerestaureerd.”

SIF: “Het huis werd rond 1500 gebouwd.”
“De hoofdtoegang bevond zich aan de tegenwoordige achterzijde bij de traptoren. Wellicht rond 1600 werd de toegang naar de tegenwoordige voorzijde verplaatst en het poortgebouw gebouwd. Het gehele pand was omgeven door een gracht.
Weldra kwam de state in het bezit van het geslacht Van Eysinga. In 1631 liet Tjalling van Eysinga, grietman van Menaldumadeel, de state in- en uitwendig verbouwen. Het interieur werd o.a. van vele renaissancistische poortjes, schouwen en betimmeringen voorzien. Het poortgebouw werd verhoogd en van een nieuwe gevel voorzien in de trant van Hendrick de Keyser. De verdieping van het poortgebouw werd van een schouw voorzien. Deze verdieping werd toegankelijk gemaakt door een uitgebouwde traptoren, waarin een eikenhouten spiltrap. Nu nog geheel aanwezig.

Bijzonder is dat de gibben niet via de topgevels, maar via het dak toegang hebben tot de zolder. Een op het huis aanwezig schilderij geeft het pand in deze staat weer: een uit kloostermoppen bestaand rechthoekig gebouw, waarvan het linker deel, en wellicht het oudste, onderkelderd is. De vensters bestonden uit natuurstenen kruiskozijnen.
In 1687 kwam de state in het bezit van Dr. Henricus Popta, advocaat van het hof van Friesland. Ook hij zal de nodige veranderingen hebben aangebracht. In 1711 stichtte hij het nabijgelegen vrouwengasthuis.
In de 18e eeuw werden de kruiskozijnen vervangen door schuiframen met een kleine ruitverdeling. Tevens werd in rijke kroonlijst aangebracht.
In 1880 heeft een restauratie plaatsgevonden waarbij o.a. de hoofdtoren aan de voorzijde geheel werd ommetseld in neo-renaissance trant.
Tijdens een restauratie in 1906 onder leiding van J. F. L. Frowein werden de muren zo goed als gesloopt om de state zo goed mogelijk in een middeleeuwse trant te herbouwen. Hierbij gingen vele bouwsporen van waardevolle veranderingen verloren. In een aanbouw aan de zuidzijde werd toen een salon in Louis XVI-stijl aangebracht, naar het voorbeeld van een nog aanwezige kamer in de Harsta State te Hogebeintum.

Heringa State is de enige complete landelijke huis in Friesland dat van de vele is overgebleven. Ook de boerderij en de hovinge zijn nog intact. Het huis is gemeubileerd met 17e-eeuwse meubels en bevat zelfs nog een 16e-eeuwse bedstede.”
(bronnen: Tekst: Aardrijkskundig Woordenboek van Van der Aa; Langs stinsen, states en andere voorname huizen in Friesland, 1979).

Pagina delen:  


« Bekijk alle locaties

Meer informatie


  Wat zit hier nog meer in de buurt?


Bekijk alle locaties die je dichtbij Aesgema, Heringa of Popta kunt vinden.

Pin B&B de Jellemastjelp

  Bitgummole

Welkom in onze kleinschalige B&B te Bitgummole, 7 km van Leeuwarden gelegen. Zie voor nadere info onze website www.jellemastjelp.nl


Meer info

Pin Grand Cafe Wouters

  Leeuwarden

Tegenover het Centraal Station en op korte loopafstand van het centrum, bent u bij ons aan het juiste adres voor een heerlijk kopje koffie met gebak, een borrel, een lekkere lunch of gezellig diner,...


Meer info

Pin Mini camping Van Harinxma

  Deinum

Minicamping Van Harinxma is een rustig gelegen minicamping aan het Van harinxmakanaal in de gemeente Menaldumadeel, gelegen tussen de dorpen Ritsumazijl en Deinum. In het hart van Friesland net buiten de grote stad Leeuwarden....


Meer info

Pin Restaurant élevé

  Leeuwarden

Kom dineren op niveau met een prachtig uitzicht. U wordt verrast door originele, creatieve gerechten in een moderne, sfeervolle omgeving. Restaurant élevé, gevestigd in WestCord WTC Hotel Leeuwarden heeft een keuken met regionale, nationale...


Meer info

Ontvang jij de nieuwsbrief van Friesland al?

Meld je aan en ontvang iedere maand onze nieuwsbrief met de leukste evenementen in Friesland, aantrekkelijke arrangementen en leuke nieuwtjes over de provincie.

Zoeken op Friesland.nl

De lekkerste Friese cookies

Friesland.nl maakt gebruik van cookies om goed te kunnen functioneren. Door gebruik te blijven maken van onze website, of door deze melding te sluiten, geef je aan hier akkoord mee te gaan.