Hayema of Burmania

Noomen: “In 1468 wordt Hayema genoemd als starcke platse, in 1508 als Hayama hws. Later heette het Burmania state. Waarschijnlijk was Hayema oorspronkelijk de stins van een afzonderlijke hoofdelingenfamilie.
Daarop wijst de ligging dicht bij de kerk. Later was Hayema een huis van de Stienzer takken van de Aebinga’s uit Hijum en de Leeuwarder Burmania’s. Douwe Aebinga uit Hijum schijnt zich voor het eerst in Stiens gevestigd te hebben. In 1463 kwam hij met anderen de Donia’s te hulp tegen Jancke Douwema. Rond 1468 bericht een Hollandse spion dat hij een starcke platse in Stiens bewoont. In 1483 verkrijgt hij door ruil
land onder Stiens. Douwe had twee zoons, Goffe en Take. Samen sloten ze zich in 1495 aan bij het verbond met de stad Groningen. Beiden bewoonden een huis in Stiens. Taka Douwaz woonde in 1508 te Stiens op Hayama hws ende landen. Take Douwes’ weduwe Saepck Werpsdr van Ytsma1336 hertrouwde met Douwe Renicksz van Burmania en bracht Hayema zo aan de Burmania’s. In 1543 en 1546 wordt Douwe van
Burmania te Stiens genoemd. In 1552 liet Saepck Hayma na aan haar mans kleinzoon Sybren Herez van Burmania. Genoemd worden dan ook dat huys ende hoornleger, die poorten, dat hoff, die singel, en die ryeffkamp, beplant met essen. Aanvankelijk bleef diens vader Hero Burmania er wonen; in 1580 en 1596 woonde Sibrant er zelf. Hij werd opgevolgd door Georg van Burmania, de zoon van zijn broer Upcke Heres van Burmania. Georg is tegenwoordig vooral nog bekend om de door hem verzamelde Friese spreekwoorden. Na diens dood woonde zijn broer Sibrand Upckez van Burmania er; Sibrands weduwe Wick van Ockinga was in 1640 eigenares van Hayema, dat toen Burmania staten werd genoemd.
Hayema lag strategisch: direct ten noorden van het kerkhof van Stiens. De afbeelding van Stellingwerf uit 1723 laat een eenvoudig huis zien van één bouwlaag. Tenminste één kamer is onderkelderd. Op het hoge dak staan twee forse schoorstenen. Aan het huis vastgebouwd is een lager nevengebouw, waarachter – blijkens het erboven uitstekende oelebord – haaks een schuur ligt. Het geheel is omgracht; een poortgebouw geeft toegang tot het erf.”

SIF: “De oudste vermelding van de State dateert uit ca 1550.”
“In het midden van de 16e eeuw, dus zo rond 1550, werd deze state bewoond door Hero van Burmania. De belangrijkste bewoner van deze state was diens zoon Upco (Oepke) van Burmania, getrouwd met Rinsck van Roorda uit Tzummarum. Hij was een van de eerste Friese edellieden die zich openlijk uitspraken voor de Hervorming en zich tegen het bewind van de Hertog van Alva keerden. Om die reden vluchtte hij naar Emden. Hij stond bekend als ‘it lytse geuske’ (het kleine geusje) welke naam zeker aan zijn postuur te danken is geweest. De Friese humor kennende is hij waarschijnlijk een boom van een kerel geweest. Hij was de enige van zijn tak van de familie die in ballingschap naar Emden is gegaan. Zijn vader Hero bleef in Stiens wonen als trouw aanhanger van het oude gezag.
Drie zoons van Upco worden vermeld als bewoners van de state. Eerst zou zoon Jurjen op de state gewoond hebben en later wordt zoon Hero vermeld. Deze laatste sneuvelde in 1632 bij het beleg van Maastricht. Zijn vrouw Anna van Eysinga hertrouwde met ‘buurman’ Philips van Boschhuysen die op Juckema State woonde. Die state stond iets ten noorden van wat tegenwoordig de Hege Hearewei heet. Anna is bij haar huwelijk verhuisd naar de mooiere state van haar nieuwe echtgenoot, want ook de derde zoon van Oepke en Anna, Sybrand van Burmania, wordt vermeld als eigenaar/bewoner.

Sybrand overleed in 1639. Volgens het stemkohier van 1640 was het huis in dat jaar eigendom van “juffr. Wick van Ockinga”. Na haar kwam de state aan Watze van Burmania. Ook die was militair en kwam om op zee in 1691. In 1700 is de Burmania State eigendom van “juffr. Rins van Burmania” en in gebruik bij Palle Douwes. Later is de state verkocht en in 1722 was Frans Julius Johan van Heringa van Eysinga de eigenaar.
Niet lang nadat Jacob Stellingwerf in 1722 een tekening van het huis heeft gemaakt is Burmania State afgebroken. In 1757 werd nog geadverteerd met de verkoop van zware bomen: “Op het hornleger van het voormalige Burmania State”. Daarmee is dus het doek definitief gevallen.

Alleen door een schets uit 1722 van de uitzonderlijk bezige ‘snapshot’ tekenaar Jacob Stellingwerf krijgen we een beeld van Burmania State. Zij bestaat dan uit een hoofdgebouw van slechts één hoge verdieping die gedeeltelijk onderkelderd is. In de muren zijn kruisvensters met beneden luiken en boven glas-in-lood aangebracht. De hoge kap heeft alleen aan de voorzijde een tuitgevel en op het dak staan twee schoorstenen, die erop wijzen dat de ruimte in vrij kleine salons verdeeld moet zijn geweest.
In het verlengde van het hoofdgebouw, maar een beetje uit de as verschoven, is er een kleinere vleugel tegenaan gebouwd. Een vleugel die vermoedelijk het voorplein afgrenst. Van een dwarsgeplaatste vleugel is nog net de geveltop te zien.
De state is omgracht en de toegang tot het terrein is afgesloten door een poortgebouw met tuitgevels.”

“Van de State is niets meer terug te vinden.”

(bron: J. Leemburg; “Stinsen en States, adellijk wonen in Friesland” door Ronald Elward en Peter Karstkarel; “De Historie gaat door het eigen dorp” door A. Algra; ”Ljouwerteradiel” door G. Abma, 1984; “Prekadastrale atlas fan Fryslân” door J.A. Mol en P.N. Noomen, 2002; Aantekeningen archief J. Leemburg).

Pagina delen:  


« Bekijk alle locaties

Meer informatie


  Wat zit hier nog meer in de buurt?


Bekijk alle locaties die je dichtbij Hayema of Burmania kunt vinden.

Pin Bed en Boeddha

  Oudebildtzijl

B&B = Bed en Boeddha. Een vrijstaande studio op ons werelderfgoed. Te huur voor korte en of langere periodes.


Meer info

Pin Bed and Breakfast Mill View

  Stiens

Goed overnachten met uitstekende bedden en een goed ontbijt. Gratis parkeren voor de deur. In centrum van Stiens met veel winkels.


Meer info

Pin B&B Leeuwarden

  Leeuwarden (Snakkerburen)

Bed & Breakfast


Meer info

Pin Appartement Torenzicht

  Marsum

Appartement vlakbij Leeuwarden met eigen ingang, hal, douche, toilet, slaapkamer, keuken, woonkamer, bijkeuken en tuin met zitje. Aanwezig: Wifi, radio-cd speler, smart tv, koelkast, kookplaat met oven, magnetron, keukeninventaris en zelf instelbare cv verwarming....


Meer info

Ontvang jij de nieuwsbrief van Friesland al?

Meld je aan en ontvang iedere maand onze nieuwsbrief met de leukste evenementen in Friesland, aantrekkelijke arrangementen en leuke nieuwtjes over de provincie.

Zoeken op Friesland.nl

De lekkerste Friese cookies

Friesland.nl maakt gebruik van cookies om goed te kunnen functioneren. Door gebruik te blijven maken van onze website, of door deze melding te sluiten, geef je aan hier akkoord mee te gaan.