Keimpema stins

Noomen: “Uit de 14de eeuw dateert het pastoorshuis van de kerk van Nijehove. Het is een eenvoudig huis boven een bovengrondse overwelfde kelder, die vanuit het huis niet toegankelijk was. De verhoogd liggende ingang van het woonvertrek zal oorspronkelijk via een ladder of een trap toegankelijk zijn geweest.
Terecht benadrukte Jager dat dit stenen huis niet als echte stins kan gelden. Hij veronderstelde evenwel ten onrechte dat de naam Kempema- of Keimpema-huis door Eekhoff werd geintroduceerd en dat het in eerdere bronnen niet als stins werd aangeduid. Suffridus Petrus had het in 1593 echter al over “de Kempemastins, een hoekhuis, dat tegenover zich het (Witte) Nonnenconvent heeft en aan de noordzijde het kerkhof van Sinte Marie in Nijehove”. In 1487 zou Peter Auckema hier door de Schieringers zijn doodgeslagen; als schooljongen werden Suffridus nog de bloedvlekken getoond. In zijn jeugd werd het gebouw namelijk als school gebruikt.”

SIF: “Deze stadsstins is in het begin van de 14e eeuw gebouwd.”
“De Keimpemastins is het oudste huis van Leeuwarden. Het werd waarschijnlijk gebouwd door een lid uit de familie Keimpema, een adellijk geslacht, dat al in het begin van de 14e eeuw voorkomt in Leeuwarden. De oudst bekende persoon uit deze familie is Worp Keimpema (ca 1485), die waarschijnlijk niet in het huis gewoond heeft, omdat het huis toen al als pastorie in gebruik was. Oorspronkelijk was de stins een van kloostermoppen opgebouwd dwarshuis (nok evenwijdig aan de straat) zonder verdieping en met een overwelfde kelder.

Het huis werd al vroeg in de 15e eeuw de pastorie van de parochiekerk van Nijehove toegewijd aan Maria en werd daarom ook wel Lieve Vrouwe kerk genoemd. In haar beste dagen waren er twee geestelijken aan deze kerk verbonden. In 1580 ging Leeuwarden over op de Hervormde eredienst en werd de Lieve Vrouwkerk ongeschikt bevonden. De preekstoel werd naar de Galileërkerk overgebracht en de kerk en de stins vervulden verschillende functies. In 1758 werd de kerk gesloopt, de Keimpemastins bleef staan.
Begin 16e eeuw werd de hoofdverdieping tot zaal gecreëerd. Uit deze tijd stammen de nu nog aanwezige moer- en kinderbinten. In de kopwanden werden nieuwe stookplaatsen gemaakt.

Na de reformatie kreeg de stins de functie van Latijnse school. Er werden verschillende meer of minder ingrijpende verbouwingen uitgevoerd.
Vrij vroeg werd er in de rechterzijgevel een raam gemaakt. Later werden de ramen in de voorgevel veranderd. De ramen kregen onder andere naar buiten draaiende luiken en een kloosterkozijn. De ingang werd verplaatst naar het midden. Waarschijnlijk omdat het rechter vertrek iets werd vergroot.
Eind 16e eeuw werd er een achtervleugel bijgebouwd. Deze aanbouw bestond uit twee verdiepingen en is door de jaren heen uitgebreid. De toegang werd ook naar de achterzijde verplaatst. Deze kon men via een poortje in de muur langs de Bontepapesteeg bereiken.

In de 18e eeuw kreeg de stins weer verschillende functies. Het werd verbouwd tot predikantswoning. Ook deed het een tijdje als nieuwe pastorie dienst. In deze tijd zijn geen noemenswaardige verbouwingen gedaan. De hoofdverdieping was nog steeds een grote zaal. Hierdoor waren er weinig verbouwingen nodig toen er een armenschool in het gebouw gevestigd werd (1765-1776). In 1776 werd de stins een woonhuis. De grote ramen in de voorgevel werden ook in dit jaar geplaatst. Deze ramen zijn door zogenaamde roeden onderverdeeld.
Volgens de kadastrale atlas van Leeuwarden was het huis in 1832 eigendom van Anna Maria Mecima te Harlingen.
De eerste grote verandering vond pas weer plaats in 1837. De ingang werd weer naar de voorzijde verplaatst. Ook werd er een hoog bordes onder de deur geplaatst. Volgens de gegevens van het kadaster werd de ‘huizinge met plaats, bleek, kamer, groote kelder en verder toebehorend’ in 1840 verkocht. De nieuwe eigenaar liet in dat zelfde jaar de achtervleugel afsplitsen en verbouwen tot drie woningen. Achter het huis lag in 1842 een pastorietuin.

In 1890 verloor de stins zijn woonfunctie en werd als pakhuis ingericht. De ingang met stoep werd weggebroken en vervangen door een simpelere ingang. Tijdens deze periode raakte het huis ernstig verloederd.
In de jaren 1980/1981 werd het pand gerestaureerd en zoveel mogelijk in oorspronkelijke staat teruggebracht. De ingang aan de voorzijde en de kelderingang aan de rechterzijde werden gereconstrueerd en de stins kreeg zijn woonfunctie terug.

In de huidige toestand is de Keimpemastins een eenvoudige, onderkelderde zaalstins van één verdieping. Op de plattegrond van Leeuwarden uit omstreeks 1630 zien we echter een dubbel huis van twee verdiepingen boven de kelders. Op een plattegrond van Sems uit 1603 is zelfs een dubbel huis getekend dat boven de kelders uit 3 verdiepingen lijkt te bestaan.”

“Het huis wordt particulier bewoond.”

(bron: Langs stinsen, states en andere voorname huizen in Friesland, 1979).

Pagina delen:  


« Bekijk alle locaties

Meer informatie


  Wat zit hier nog meer in de buurt?


Bekijk alle locaties die je dichtbij Keimpema stins kunt vinden.

Pin Post-Plaza Hotel & Grand Café

  Leeuwarden

Na een intensieve verbouwing en restauratie van het oude Hoofdpostkantoor, is Post-Plaza getransformeerd tot een unieke plek in het centrum van Leeuwarden, waar gasten slapen, eten, werken, drinken en genieten in een historisch decor....


Meer info

Pin Grand Cafe Wouters

  Leeuwarden

Tegenover het Centraal Station en op korte loopafstand van het centrum, bent u bij ons aan het juiste adres voor een heerlijk kopje koffie met gebak, een borrel, een lekkere lunch of gezellig diner,...


Meer info

Pin Fries Museum

  Leeuwarden

Het Fries Museum opent in september 2013 zijn deuren in een indrukwekkend nieuw gebouw op het Wilhelminaplein in Leeuwarden. Het Fries Museum gaat over de Friezen en over Friesland, een eigenzinnig stukje ‘buitenland in...


Meer info

Pin Kookatelier De Kleyne Sint Jacob

  Leeuwarden

Kookatelier De Kleyne Sint Jacob Op deze unieke plek in het historische hart van Leeuwarden voelt het direct als thuis. Een inspirerende en sfeervolle ruimte vol licht en kleur. Natuurlijk als eye catcher die...


Meer info

Ontvang jij de nieuwsbrief van Friesland al?

Meld je aan en ontvang iedere maand onze nieuwsbrief met de leukste evenementen in Friesland, aantrekkelijke arrangementen en leuke nieuwtjes over de provincie.

Zoeken op Friesland.nl

De lekkerste Friese cookies

Friesland.nl maakt gebruik van cookies om goed te kunnen functioneren. Door gebruik te blijven maken van onze website, of door deze melding te sluiten, geef je aan hier akkoord mee te gaan.