Minnema en Hillema

Noomen: “De Minnema’s worden vanaf 1428 in Harich genoemd; Minne, de voornaam waaraan de naam is ontleend, komt nog aan het einde van de 15de eeuw in de familie voor. Minne Hillezoons huys op Harich wordt in 1487 genoemd, dat gwed en hws op Harch in 1501.”
“Het kaartbeeld van 1718 toont Minnema ten oosten van de kerk binnen singels in de Valkeniers Polder. Het binnen de Valkeniers Polder gelegen land ten oosten van dit huis had blijkens de floreenadministratie floreennummer FC13 en heette ’t Stins, Schuin er tegenover lag ten zuiden van de weg, in de hoek met het pad naar Lorburen de pastorie. In 1832 en 1844 was het Minnemahuis in de Valkeniers Polder verdwenen. De pastorie (kad. Balk H368, pastorij) lag in 1832 op dezelfde plaats als in 1718. Merkwaardig is dat de atlas van Eekhoff in 1854 als bijschrift heeft Minnema stins nu Pastorij. In 1842 werd de pastorie door een bezoeker namelijk ook beschreven als een stins. Een extra complicatie is nog dat Eekhoff direct ten oosten van de pastorie van 1718/1832 – en tegenover Minnema – een verdwenen huis Hillema aangeeft op een plaats die zowel in 1718 als in 1832 onbehuisd was. De precieze relatie tussen de genoemde huizen Minnema, Hillema en de pastorie is dus onduidelijk.
Op een tekening van Jacobus Stellingwerf uit 1723 wordt een samengesteld gebouw met in het midden een laat-gotische geveltop met pinakels en rondboognissen afgebeeld, waarschijnlijk uit de late 15de of vroege 16de eeuw. Naar ik aanneem, was dit het in 1718 aangegeven Minnema in de Valkeniers Polder. De bezoeker van de pastorie in 1842 spreekt van een torenachtig gebouw dat ook stins werd genoemd, met twee kamers boven elkaar boven een gewelfde kelder met nissen, dikke muren met nissen en glas-in-lood-vensters. Nader onderzoek naar de in 1700 en 1842 genoemde “stinzen” en de 1718, 1832, 1842 en 1854 aangegeven huizen/locaties Minnema, Hillema en “pastorij” lijkt noodzakelijk.”

SIF: “Wanneer de oorspronkelijke Stins gebouwd werd is niet bekend, maar mogelijk al in de 12e eeuw.”
“De Minnemastins was de belangrijkste Stins van Harich. Naast deze Stins stonden er nog twee stinsen. Harich was dan ook in de vroege Middeleeuwen de belangrijkste plaats van ‘Ghesterlant’ en in de twaalfde eeuw zelfs hoofdplaats van de grietenij Harichsteradeel. Later werd Harich een onderdeel van de grietenij Gaasterland.
De Stins heeft zijn naam te danken aan het geslacht Minnema en heeft in de loop van de eeuwen veel bewoners gehad: door verkoop gaat het huis verschillende keren over in handen van andere families.

Het belangrijkste lid uit de familie Minnema was Pier Epes Minnema. Hij behoorde tot de Schieringers en was daar een hoofdman van. Met de Schieringers vocht hij tegen de Saksische hertogen. Toen Karel V het bewind overnam, werd Pier als rebel van zijn bezittingen verbeurd verklaard.
In 1698 is het huis eigendom van Daniël Valkenier, hoofd-muntmeester te Leeuwarden. Na zijn dood blijft zijn weduwe in het huis wonen tot haar dood in 1724. De erven Valkenier besluiten het huis te verkopen aan Regnerus Annaeus Lycklama van Wyckel, grietman van Gaasterland. Deze splitst het bezit op in een agrarisch deel of werkgedeelte, dat werd verhuurd aan pachters, en een woongedeelte.

Regnerus Annaeus sterft in 1756 en het huis wordt gekocht door Ulbo Aylva Rengers, die de nieuwe grietman is geworden. In 1840 is het nog tijdelijk in gebruik geweest als pastorie, maar in 1851 wordt het grotendeels afgebroken en in 1869 helemaal.

Van de Minnema State is slechts één afbeelding bewaard gebleven. Deze werd waarschijnlijk door Jacob Stellingwerf getekend. Deze tekening werd vervaardigd, net voordat de splitsing van het goed plaats vond.
Het gebouw staat op een omgracht terrein dat aan de noordoostzijde van de dorpskom lag en bestond uit twee haaks op elkaar staande vleugels van elk twee verdiepingen. Het belangrijkste deel van het schilderachtig gebouw was het middelste gedeelte, dat een laat-gotische geveltop en de ingangspartij bevatte, die waarschijnlijk dateerden uit eind vijftiende of begin zestiende eeuw.

Naast de hoofdingang had het huis in de zijvleugel nog een tweede ingang. Rechts van het gebouw bevond zich nog een kleine aanbouw van slechts één bouwlaag, terwijl zich links een vermoedelijk in de zeventiende eeuw aangebouwd gedeelte met grote ramen bevond met twee verdiepingen, dat gedekt werd door een tentdak.”

“Van de State is niets meer terug te vinden.”

(bron: Stinsen en States, adellijk wonen in Friesland, 1992).

Pagina delen:  


« Bekijk alle locaties

Meer informatie


  Wat zit hier nog meer in de buurt?


Bekijk alle locaties die je dichtbij Minnema en Hillema kunt vinden.

Pin Herberg Boswijck

  Wijckel

Gelegen tussen de Friese Meren en de bossen van Gaasterland, biedt Herberg Boswijck u een mooie uitvalsbasis voor een actieve dag in de natuur. In het nabijgelegen Balk kunt u terecht om te winkelen...


Meer info

Pin B&B MID83

  Woudsend

MID 83 is een nieuwe bed & breakfast locatie in het hartje van het watersportdorp Woudsend. Wij bieden ruime- en luxe kamers met een heerlijk 2 persoonsbed, eigen badkamer, internet aansluiting (vast en Wifi),...


Meer info

Pin Chinees-Indisch restaurant

  Balk

Chinees-Indisch restaurant “Golden River” is in 1978 geopend en wordt sindsdien met liefde gerund door de familie Chiu en haar personeel. U kunt op alle dagen van het jaar vanaf 11:00 uur ’s ochtends...


Meer info

Pin Bij de Luts eten en drinken

  Balk

Een gezellig Hollands Restaurant waar u op u gemak kunt genieten van een kop koffie, een borrel, een lunch of een avondje heerlijk dineren. Ook voor groepen hebben we interessante arrangementen. Kom gezellig eens...


Meer info

Ontvang jij de nieuwsbrief van Friesland al?

Meld je aan en ontvang iedere maand onze nieuwsbrief met de leukste evenementen in Friesland, aantrekkelijke arrangementen en leuke nieuwtjes over de provincie.

Zoeken op Friesland.nl

De lekkerste Friese cookies

Friesland.nl maakt gebruik van cookies om goed te kunnen functioneren. Door gebruik te blijven maken van onze website, of door deze melding te sluiten, geef je aan hier akkoord mee te gaan.