None

Niet in Noomen, Stinzen of SIF.

Op http://historie.buwalda.nl/historie34.htm
“Uit: Leeuwarden Courant (Sneon en Snein) van 21 april 1956
Naam herinnert nog aan state en geslacht van de Aylva’s

Rest slot te Filens verdween in 1930.

Er zijn vele Aylva’s grietman geweest van Wonseradeel: elf zonen van dat geslacht regeeerden met tussenpozen van 1456 tot diep in de achtiende eeuw. Van het dorp Witmarsum word in 1776 opgetekend in de “Tegenwoordige Staat” dat het is een “schoon en groot dorp van 56 stemmende plaatsen , gelegen aan ’t Zuidelijk einde der Pingjumer Halsband”; in dit dorp trof men voor 1747 het stamslot der Aylva’s aan.

Oostelijk van het dorp was “weleer nog eene state van Aylva, alsook Bonga-stins, Nystinstra en Filens, benevens de buurtjes Rypend, ’t Vlied, Gerns, Koudehuizen, enz. In den jaare 1421 woonde hier Tjaard Aylva, een overschrokken voorstander der Friesche vrijheid, gelijk hij onder anderen in dit jaar deed blijken, door het Hollandsch garnizoen te Makkum, door de Schieringers ingehaald en onder bevel van Sikke Sjaardema staande van daar op eene behendige wijze te doen verhuizen”.

Men het kan treffen met de vijand op verschillende wijzen weergeven het “op behendige wijze doen verhuizen” is er één van.

Aylva-state bij Filens, daar gaat het ons vandaag om. Want al was die state dan in 1788 al lang afgebroken of waarschijnlijk omgebouwd tot boerderij, pas in 1930 verdwenen de laatste resten van Aylva’s slot, toen de plaats – bewoond door Johannes Hibma – werd afgebroken. De heer Hibma weet te vertellen dat het woonhuis de vorm van een “haak” had, dat de muren dik waren, dat er oude Friese moppen te voorschijn kwamen alsook een dakpan, die bij het uilebord had gezeten, waarop het jaartal 1711 stond – waarschijnlijk het jaartal dat de boerderij gebouwd was op de resten van de state. De kelder was groot en diep en had een gewelfde zoldering, waar tegenaan een houten houten plafond was gemaakt. De keuken had een grote schouw van blauwe tegels, die gesneuveld zijn bij de afbraak; in de doorloop naar de keuken zat een ovaal raampje, waarvan het glas direct in de muur was gezet. In de Bolswarder vaart is nog een houten pijler te vinden waar vroeger de brug naar de Marnedijk is geweest. Uit archieven en kadaster zijn wij zowat de loop van zaken te weten gekomen betreffende eigenaars en bewoners der afgebroken boerenplaats, die in 1930 meer naar het oosten is herbouwd.

In 1700 behoorde de plaats aan Tjaard van Aylva, en de bewoner was een zekere Aage Johannes. Wanneer Tjaard is overleden, erft zijn weduwe Margaretha Johannesd. barones van Ghendt de plaats: bewoner is in 1708 Douwe Foekes, die we tot in 1738 aantreffen.

Vermoedelijk ging de plaats over op de dochter van Tjaard en Margaretha, Agatha Wilhelmina, die met haar neef Hans Willem van Aylva huwde. Hun zoon Hans Willem, gehuwd met Catharina Rumph en hun kleinzoon – ook een Hans Willem – gehuwd met Cornelia van Brakel zijn de opvolgende bezitters geweest.

Deze laatste Hans Willem overleed in 1827 en zijn goederen gaan over op de laatste der Aylva’s, zijn dochter Johanna Anna Jacoba Wilhelmina, gehuwd met mr. Frederik Willem Floris Theodorus baron van Pallandt, heer van Keppel.

Na de hierboven genoemde Douwe Foekes zijn de volgende bewoners der boerenplaats: Piet Watses, diens weduwe, Sjoerd Teunis, Watse Sjoerds (Hidma), Pieter Watses Hidma, Sjouke Gatzes Rusticus, Meinte Gosses Bootsma, Sjerp Baukes Jansen (van Parrega), Bauke Sjerps Jansen en in 1919 Johannes Hibma. In 1930 wrd dus de nieuwe plaats gebouwd en kwam vader Hibma daar te wonen. In ’38 opgevolgd door zijn zoon Jan.

Het geslacht Aylva bestond niet meer. De goederen gingen over in het geslacht Van Pallandt: Carel Anne Adriaan , gehuwd met jonkvrouw Cecilia Maria Steengracht werd bezitter van de plaats. Hun dochter Cornelia Johanna gehuwd met Jan Carel Elias graaf van Lynden werd erfgename. In 1930 ging de plaats – met meerdere oud-Aylva bezittingen – over in handen van hun dochter Cecile Maria, gehuwd met jonkheer mr. P.J. Repelaer van Molenaarsgraaf. Na haar overlijden in 1952 viel het bezit uiteen en ging de plaats, bewoond door de familie Hibma, eerst naar mr. G.A.F. baron van Lynden te Hemmen en in 1953 door verkoop over in handen van mevrouw Hannema-Stork te Harlingen.

Staande op het wijde land kan men zich nog heel goed indenken waar de state stond, omgeven door moestuin en appelhof. In gedachten ziet men de brug, de ingang (poort?) moet dus naar het water toegekeerd zijn geweest. Wellicht had het huis een toren, zoals men dikwijls bij een state zag en waarin een wenteltrap was gebouwd. Uitgestorven is de naam Aylva, maar de huidige eigenaren wilde de oude naam laten voorleven en dus staat de naam-van-vroeger weer te lezen op een woning-van-nu.

M.J. van Heemsta”

Pagina delen:  


« Bekijk alle locaties

Meer informatie


  Wat zit hier nog meer in de buurt?


Bekijk alle locaties die je dichtbij None kunt vinden.

Pin B&B wetterwillefriesland

 

Fietsen, wandelen, vissen, varen in de motorboot of gewoon lekker ontspannen? Het kan in onze B&B, direct gelegen aan de Bolswardertrekvaart. Tussen Leeuwarden, Franeker, Sneek en Bolsward, centraal in Friesland maar ook landelijk. Rust...


Meer info

Pin Piaam State

  Piaam

Welkom Verblijven bij Piaam State is verblijven in een monumentale rietgedekte kop-hals-romp boerderij in het kleine, authentieke dorpje Piaam. Luxe en comfort op het Friese platteland In de authentieke17e eeuwse boerderij zijn in 2002...


Meer info

Pin Camping-Logeerboerderij de Salix

  Hitzum

Camping-Logeerboerderij de Salix ligt in landelijke buitengebied net buiten Franeker. Wij hebben een minicamping, 4 B&B kamers. 2 houten chaletjes.


Meer info

Pin The Grill Harlingen

  Harlingen

The Grill is niet zomaar een restaurant. Al onze gerechten komen van de grill en naast onze à la carte kaart is er ook de mogelijkheid om zelf indoor te barbecueën. Ons restaurant is...


Meer info

Ontvang jij de nieuwsbrief van Friesland al?

Meld je aan en ontvang iedere maand onze nieuwsbrief met de leukste evenementen in Friesland, aantrekkelijke arrangementen en leuke nieuwtjes over de provincie.

Zoeken op Friesland.nl

De lekkerste Friese cookies

Friesland.nl maakt gebruik van cookies om goed te kunnen functioneren. Door gebruik te blijven maken van onze website, of door deze melding te sluiten, geef je aan hier akkoord mee te gaan.