None

Noomen: “Blijkbaar heette het (de Oud Stins van Aempke Geuckez, zie locatie 2433) daarom in 1718 “oud stins”, allicht ter onderscheiding van het nieuwe grietmanshuis Groot Haersma, meer oostelijk in Oudega, dat rond 1665 op het voormalige kloostergoed Cloostersathe (FC31, SC35) werd gesticht.”

SIF: “De State werd tussen 1660 en 1668 gebouwd.”
“In Oudega heeft vroeger een Stins gestaan, die in bezit was van de hoofdeling van de grietenij Smallingerland. Verder is hierover niets bekend. Ook niet of deze stins de voorganger is geweest van deze State.
In elk geval stond er in 1638 een Zathe, die eigendom was van het Benedictijner Nonnen-klooster te Smalle Ee. Sinds de hervorming waren de goederen van het Klooster eigendom van De Staten van Friesland. Deze besloten in 1638 enkele Zathen te verkopen. In 1646 koopt Aulus (Alle) van Haersma, grietman van Smallingerland, koopt dan deze boerderij met landerijen. Aulus van Haersma was getrouwd met Catharina van Scheltinga en zij woonden op Haersma State, gelegen aan de Sânbuorren, ten oosten van de Hervormde Kerk.

Later besluit het echter ten behoeve van hun zoon Arnoldus (Arent), “Groot-Haersma State” te bouwen. Waarschijnlijk heeft de bouw in de jaren 1664 en 1665 plaatsgevonden, want in de Schotanus-atlas (uitgave 1664) komt de State nog niet voor. Wel komt de State voor in de Schotanus-atlas, die uitgegeven werd in 1718.
Na de bouw van de State wil men de toegang tot het huis verfraaien. Om dit te bereiken was echter wel de medewerking nodig van de boeren uit Oudega, Nijega en Opeinde, die recht van gebruik van de Heawei hadden. In oktober 1666 pleegde Arnoldus van Haersma daartoe overleg met de betrokken boeren. Hij stelde hun voor om het eerste stuk van de Heawei, dat toen begon waar nu het gebouw van de Gereformeerde Kerk staat en schuin naar “Groot Haersma-State” liep, te verleggen. Men kwam hierover tot een accoord en zo ontstond de Skeane Heawei.

De familie Haersma was het belangrijkste geslacht in deze omgeving en speelden een grote rol in de ontginning van het land. De State is altijd in bezit gebleven van deze familie. Als in 1839 Sybrand van Haersma sterft, hij was grietman van Achtkarspelen, sterft de familie Van Haersma uit. De State met bijbehorende gronden komen in bezit van drie leden uit de familie Van Vierrsen. Zij besluiten alles in 1841 te verkopen. Het slot werd afgebroken en door notaris Jan Gelinde van Blom werd het landgoed in 8 percelen verkocht.

Deze State was een typisch 17e eeuws gebouw: Het bestond slechts uit één bouwlaag en werd gedekt door een hoog zadeldak tussen trapgevels. In het midden van de hoofdgevel bevond zich de ingang versierd met pilasters, met links en rechts ervan 3 ramen. Op het dak stonden drie schoorstenen met decoratieve korven en windwijzers.
De State stond op een omgracht terrein, waarop zich naast het hoofdgebouw ook nog een schuur en enkele bijgebouwen bevonden.
In de naaste omgeving van de State was veel bos en waren er brede lanen en singels met hoog gekruinde eikenbomen aangelegd. Veel is daar niet meer van over, maar enkele namen herinneren daar nog aan: “Nuteboskje”, “De Keukentün” en “De Bosk”.”

“De plaats waar vroeger deze State gestaan heeft, is niet meer terug te vinden.”

(bron: Stinsen en States, Adellijk wonen in Friesland, 1992; M.D. Sibma; André van der Meer uit Wâldpyk).

Van der Aa: “HAERSMA (GROOT-) of Groot-Haarsma, voorm. state te Oudega, prov. Friesland, kw. Oostergoo, griet. Smallingerland, arr. en 6 1/2 u. Z. O. van Heerenveen, kant. en 2 1/4 u. N. N. W. van Beetsterzwaag, Z. W. van Oudega, waartoe zij behoorde.

Deze state is gesticht, tusschen de jaren 1660 en 1666, door Arnoldus van Haersma, Grietman van Smallingerland, en heeft gedurende langen tijd tot gewoon verblijf van den Grietman gediend. Het huis is in 1841 afgebroken. De daartoe behoorende gronden, een oppervlakte beslaande van 15 bund. 93 v. r. 67 v. ell., zijn thans het eigendom van Mayrits Pico Dederik Baron van Sytzama, Gouverneur van Friesland.”

Pagina delen:  


« Bekijk alle locaties

Meer informatie


  Wat zit hier nog meer in de buurt?


Bekijk alle locaties die je dichtbij None kunt vinden.

Pin Hotel Princenhof

  Earnewâld

Aan de rand van dorp Earnewâld, midden in het hart van Friesland, ligt Hotel Restaurant Princenhof. Het kleine Friese dorp, gelegen tussen Drachten, Heerenveen en Leeuwarden, ligt in een van de mooiste natuurgebieden van...


Meer info

Pin De Kan Hoeve

  De Veenhoop

De Kan Hoeve ligt dicht bij de Alde Feanen en andere natuurgebieden waar u heerlijk kunt fietsen en wandelen. Ook kunt u dicht in de buurt een boot of sloep huren om het water...


Meer info

Pin It Polderhus

  De Veenhoop

Ons sfeervolle restaurant ligt bij een watersport- en natuurgebied in Friesland nabij Drachten. Ook geschikt voor; feesten, bruiloften, vergaderingen, recepties


Meer info

Pin Ayay Sailing

  Oudega S

Ayay-Sailing is een allround charterbedrijf met de traditionele zeilschepen; Suydersee, Alida en Swaentsje. Ayay-Sailing verzorgd zeilreizen voor groepen en alleengaanden op Waddenzee, IJsselmeer en Friese meren. Ayay-Sailing staat garant voor gastvrijheid, gezelligheid, avontuur, enthousiasme...


Meer info

Ontvang jij de nieuwsbrief van Friesland al?

Meld je aan en ontvang iedere maand onze nieuwsbrief met de leukste evenementen in Friesland, aantrekkelijke arrangementen en leuke nieuwtjes over de provincie.

Zoeken op Friesland.nl

De lekkerste Friese cookies

Friesland.nl maakt gebruik van cookies om goed te kunnen functioneren. Door gebruik te blijven maken van onze website, of door deze melding te sluiten, geef je aan hier akkoord mee te gaan.