Oenema, Uninga of Herema

Noomen: “De in Akmarijp woonachtige familie Oenema bezat ook in Joure een steunpunt. De plaats was strategisch gelegen, op een kruispunt van de landweg van Staveren naar Drenthe en een belangrijke waterweg. Bovendien lag Joure op de grens van twee ontginningssystemen, dat van Haskerland/ Bornego en dat van Doniawerstal/Wagenbrugge. Het ligt vanwege de centrale ligging voor de hand dat de Jouster Schar, vp de schorren by de Hiouwer, wel als vergaderplaats voor de hele Zevenwouden werd gebruikt: daar werd bijvoorbeeld in 1500 vergaderd, nam men kennis van brieven en mandaten en beraadslaagde men of men zich bij de roepen uit Oostergo en Westergo die zich tegen de Saksische hertog keerden, zou aansluiten.
“Omdat later de familie Uninga van Hoytema, volgens de traditie afstammend van Tyepka’s kleindochter Tjets Ulckesdr van Oenema, in Joure over een huis beschikte, ligt de veronderstelling voor de hand dat ook Tyepka Oenema in 1466 al belangen – en een huis – te Joure bezat.”
“In 1581 gaven de Staten opdracht het steenhuis af te breken, ten eynde het selve nyet byden vyandt geoccupeert werde ende daer van een roofnest maecke; in 1589 werd op deze strategische locatie een schans opgeworpen. Het terrein rond de schans bleef ondertussen wel eigendom van de erfgenamen Unema van Hoytema. (…) Een stins werd in die tijd niet genoemd: alleen de zaate ende landen gelegen op d’Joure met de stepachten ende swaneiacht van de Joure ofte Hasschervyffgae. Rond 1625 lieten Ebel van Grovestins en haar man Bartold Tjaerda van Starkenborgh op de plaats van de oude stins een eenvoudig vierkant huis bouwen, dat ze Herema state noemden. In 1679 werd dit huis, met met ondermeer 200 pondematen land, poort, ringmuur, gracht, singel, zwanejacht, kerkebank, visrechten en het recht van vier stemmen door hun erfgenamen verkocht. Door de nieuwe eigenaars, de familie Vegelin van Claerbergen, werd het huis en het bijbehorende terrein sterk vergroot en verfraaid. Van de vijf stemmen (SC11-15) waarvan in 1698 werd vermeld dat ze behoorden onder de adelyke state Heerema, was in 1640 alleen SC11, wegens Swob Roorda gewesene fenne – één stelle -, van de erfgenamen Starkenborgh; de andere waren toen nog eigendom van leden van de Haskerlandse grietmansfamilie Hylckama.”

SIF: “Het oudste gebouw werd in 1581 gesloopt.”
“Op de plaats van het huidige gebouw heeft een stins gestaan, die in 1581 is gesloopt. In 1589 is door Willem Lodewijk tegen de dreigende Spanjaarden een schans opgeworpen. Binnen de vorm van deze schans zou Herema State zich in de volgende eeuwen ontwikkelen.
Helaas is van het 16e- en 17e-eeuwse pand door de vele verbouwingen en slopingen weinig bewaard gebleven. Omstreeks 1700 is het oudste gedeelte afgebroken om plaats te maken voor de grote of blauwe zaal, (die zichtbaar is op de tekening van J. Stellingwerf).
In de 18e en 19e eeuw had het geheel nog steeds een zeer monumentaal aspect. Echter vooral in 1908, toen het geheel werd aangepast ten behoeve van een volkssanatorium en in 1924, toen het verbouwd werd tot landhuis, heeft de state veel van zijn oude glans ingeboet. Alleen een zaal uit 1700 is bewaard gebleven, welke in Louis XIV stijl is verbouwd. De vensters bezitten nu empireramen.
Gedurende de 17e en 18e eeuw is het pand in het bezit geweest van de familie Vegelin van Claerbergen.
Ook het park heeft door de eeuwen heen veel veranderingen ondergaan. Om een beeld te geven van het geheel kan de volgende beschrijving in ‘de tegenwoordige staat van Friesland’ dienen uit 1786: ‘Deeze plaats is zeer fraai aangelegd, met schoone wandelwegen en vruchtbomen versierd, en vooral uitmuntende door een fraaien van aarde opgeworpen berg, ter hoogte van ruim veertig voeten, op welken een schoon zomerhuis staat met lood gedekt, van waar men, voor dezen, het gezigt had op verscheidenen verre afgelegen Dorpen en Steden, ’t welk nu echter allengs, door het hoog opschietende geboomte, niet weinig wordt belemmerd.’
De berg is nog deels aanwezig. Nu is het pand in gebruik als gemeentehuis van de gemeente Haskerland.

Pagina delen:  


« Bekijk alle locaties

Meer informatie


  Wat zit hier nog meer in de buurt?


Bekijk alle locaties die je dichtbij Oenema, Uninga of Herema kunt vinden.

Pin Restaurant ’t Jagertje

  Langweer

Proef de Sfeer in Langweer Restaurant ?t Jagertje is al 35 jaar een vertrouwd adres op culinair gebied en een begrip in Friesland. Restaurant ?t Jagertje is centraal gelegen in Langweer, watersportdorp in hartje...


Meer info

Pin Restaurant Meer van Lenten

  Terherne

Restaurant aan het water Aan de rand van Terherne, ligt Restaurant Meer van Lenten. Bekend om het spectaculaire uitzicht over het Sneekermeer. De perfecte locatie voor een lunch, diner of feest aan het water.


Meer info

Pin Villa Envie

  Terherne

Luxe B&B in Terherne, eiland in de Friese meren


Meer info

Pin B&B Klaar

  Joure

Gastvrijheid is wat wij u bieden, in combinatie met een luxe kamer met een goed bed een heerlijke douche. Onze B&B heeft de kwaliteit en de vrijheid van een hotel, en de gastvrijheid van...


Meer info

Ontvang jij de nieuwsbrief van Friesland al?

Meld je aan en ontvang iedere maand onze nieuwsbrief met de leukste evenementen in Friesland, aantrekkelijke arrangementen en leuke nieuwtjes over de provincie.

Zoeken op Friesland.nl

De lekkerste Friese cookies

Friesland.nl maakt gebruik van cookies om goed te kunnen functioneren. Door gebruik te blijven maken van onze website, of door deze melding te sluiten, geef je aan hier akkoord mee te gaan.