Oenya stins

Noomen: “De stens ende staetha toe Nyahowe van de Oenya’s werd in 1458 voor het eerst genoemd. Zoals in Oldehove en Hoek de Burmania- en Camminghastinzen, zo stond ook in de parochie Nijehove dus vlakbij de parochiekerk een stins.
In 1458 werd een accoord bereikt over de verdeling van de nalatenschap van Gherliff Wiggama tussen Mathys Oeningha of Oenya, die misschien via zijn moeder erfgenaam was, en Johan Merser en zijn vrouw Wikie, die een dochter van Gherliff was. Mathys kreeg daarbij ondermeer dat stens ende staetha toe Nyahowe mit hiarra toebyheer en bovendien acht pondematen by Duckamahuus (…).”
“Aan het einde van de 16de eeuw was de Oenya-stins eigendom van Wisck van Ailva, weduwe van Epo van Herema en eerder van Keimpe Wynia. In 1590 betaalde zij 4 goudgulden rente wt ’t olde stins by Nyehooff; Twee jaar later blijkt dit de Oenya-stins te zijn: zij wilde in 1592 namelijk ’t stynse ende hoff, plaetse ende annexen by Niehoeff … tot affter an de Pylsteig, ende genoempt Oenia stins met ’t hoff ende potingen verkopen aan Eilert Meinertsz en Derck Claesz.”
“In 1598 werd de Oenya-stins alsnog verkocht. (…) De stins werd omschreven als zeeckere oude stins ende huysinge …, metten plaetze, hoff, boemen ende plantagien staende ende gelegen binnen dese stede by Nyehofter kercke, nu by Jan van Soest bewoent mette wtgangen naer ’t Pylsteechsdyept daertoe van olts behoert hebbende, met seeckere drye camers naest elx andere … op ’t noerd van ’t voorschreven hoff op ’t vs. Pylsteechsdyeptswal staende. In 1601 verkocht Taco van Aylva de oude stins aan dr Wilhelm Velsius en zijn vrouw Eene Tiara. De stins werd in dezelfde bewoordingen als in 1598 omschreven; bovendien was nu sprake van losse steen, die blijkbaar op de plaats lag, en van een uitgang ouer Nyehooffster kerckhoff. Op de in het algemeen nauwkeurige kaart van Sems uit 1603 is geen stinsachtig gebouw in de omgeving van de Grote Kerkstraat, de Pijlsteeg en Nijehove te zien. Mogelijk wijst de in 1601 genoemde losse steen erop dat men al bezig was met de afbraak.”

“Over de ligging van de Oenya-stins zijn met behulp van gegevens over belendende percelen enkele hypotheses op te stellen. Mogelijk bestaat ook tegenwoordig nog een gedeelte van het muurwerk. Globaal is de ligging door de omschrijvingen al wel duidelijk: ten westen van het Nijehoofster kerkhof, met uitgangen naar het Pijlsteegsdiep en het kerkhof. Dus in het huizenblok van en achter Grote Kerkstraat 61-77, dat op de kaarten van De Robles, Van Deventer en Sems is aangegeven.”
“Indien we op zoek naar een stins de omgeving van de panden Grote Kerkstraat 61 tot en met 69 verkennen, valt direct het gebouw achter nr. 65 op. De oostzijde van dit gebouw bestaat
uit in wild verband gemetselde kloostermoppen; in deze muur bevindt zich een met gele steentjes dichtgemetseld zogenaamd “kloosterkozijn”. (…) Het is verleidelijk deze middeleeuwse stenen muur als een rest van de stins te zien. Dit temeer omdat achterhuizen meestal jonger zijn dan het voorhuis, en “modale” huizen zoals Grote Kerkstraat 65 in de middeleeuwen
slechts bij uitzondering een stenen achterhuis hadden.” (zie verder Noomen).

“De conclusie moet dus zijn dat er bij Nijehove sprake was van twee olde stinzen bij Nijehove: de Oenya-stins achter nr. 65 en een olde stins ten oosten van nr. 75, vlakbij de kerk. De eigendomsgeschiedenis van de Oenya-stins zou als volgt kunnen worden samengevat. Dicht bij de kerk van Nijehove lagen twee stinzen: de ene aan de Grote Kerkstraat, direct ten westen van de kerk, de andere – de Oenia-stins – niet aan de Grote Kerkstraat maar op het terrein ten noorden daarvan, tussen het kerkhof en de Pijlsteeg. De stichting van de Nijehoofsterkerk was, gezien de latere pretenties op het patronaatsrecht, waarschijnlijk geschied door de locale hoofdelingen die op de stins woonden, samen met rijke kooplieden in de Kleine Hoogstraat en de “grote” Leeuwarder hoofdelingen Cammingha. Tot 1458 behoorde de stins aan de Wiggama’s, die vanaf 1399 worden vermeld; daarna aan hun verwanten Oenya. Begin 16de eeuw vestigde zich een zwager van Oenya in een al dan niet reeds bestaand huis aan de Grote
Kerkstaat, nr. 65, vlak voor de veronderstelde stins. Sinds 1531 tot 1614 hadden het huis aan de Kerkstraat en (het perceel van) deze stins verschillende bewoners en eigenaars. In het jaar 1614-
1615 waren beide percelen in een hand, waarna de eigendomsgeschiedenis weer uitéén liep. Nadat de stins als zelfstandig gebouw in de 17de eeuw, waarschijnlijk rond 1601, was afgebroken, werd een deel van het muurwerk opgenomen in het achter nr. 65 gelegen achterhuis.”

Pagina delen:  


« Bekijk alle locaties

Meer informatie


  Wat zit hier nog meer in de buurt?


Bekijk alle locaties die je dichtbij Oenya stins kunt vinden.

Pin Post-Plaza Hotel & Grand Café

  Leeuwarden

Na een intensieve verbouwing en restauratie van het oude Hoofdpostkantoor, is Post-Plaza getransformeerd tot een unieke plek in het centrum van Leeuwarden, waar gasten slapen, eten, werken, drinken en genieten in een historisch decor....


Meer info

Pin Grand Cafe Wouters

  Leeuwarden

Tegenover het Centraal Station en op korte loopafstand van het centrum, bent u bij ons aan het juiste adres voor een heerlijk kopje koffie met gebak, een borrel, een lekkere lunch of gezellig diner,...


Meer info

Pin Fries Museum

  Leeuwarden

Het Fries Museum opent in september 2013 zijn deuren in een indrukwekkend nieuw gebouw op het Wilhelminaplein in Leeuwarden. Het Fries Museum gaat over de Friezen en over Friesland, een eigenzinnig stukje ‘buitenland in...


Meer info

Pin Kookatelier De Kleyne Sint Jacob

  Leeuwarden

Kookatelier De Kleyne Sint Jacob Op deze unieke plek in het historische hart van Leeuwarden voelt het direct als thuis. Een inspirerende en sfeervolle ruimte vol licht en kleur. Natuurlijk als eye catcher die...


Meer info

Ontvang jij de nieuwsbrief van Friesland al?

Meld je aan en ontvang iedere maand onze nieuwsbrief met de leukste evenementen in Friesland, aantrekkelijke arrangementen en leuke nieuwtjes over de provincie.

Zoeken op Friesland.nl

De lekkerste Friese cookies

Friesland.nl maakt gebruik van cookies om goed te kunnen functioneren. Door gebruik te blijven maken van onze website, of door deze melding te sluiten, geef je aan hier akkoord mee te gaan.