Orxma state of Juckema

Noomen: “Als heerscip bewoonde de eigenaar Renick Rioerdtsz Roerda Orxma state in 1511 zelf. Het goed werd voor 30 floreen aangeslagen en dat zou tot 1850 zo blijven.”
“in 1642 liet het echtpaar Eduarda Riuerdtsdr Juckema van Oedsma en Homme Tiallingsz van Camstra een nieuw symmetrisch herenhuis bouwen. Middeleeuwse resten vallen op de bewaarde afbeeldingen niet waar te nemen.”
“Blijkens de kaart van Schotanus van 1718 hadden het huis en de voorhof van Orxma ieder een eigen omgrachting. Het geheel was door singels met de dorpskom van Menaldum verbonden. In 1832 was het huis al afgebroken. De grachten en de “cingels voor vermaak” waren nog wel aanwezig; naar de eigenaars werd het terrein rond 1850 Orxma of Sminia genoemd.”

SIF: “De State is rond 1630 ontstaan.”
“Orxma was een prachtig statig huis, dicht bij de kerk. In 1970 waren de singels nog duidelijk aanwezig en benamingen van de stukken tuingrond als “bloementuin” en “achterhof” herinnerden nog aan het vroegere gebruik. Tegenwoordig staat er een verzorgingstehuis dat de oude naam draagt.
De oudst bekende, of althans als zodanig geregistreerde, bewoner van Orxma State is Renick van Roorda, die gehuwd was met Rixt van Juckema. Dat moet rond 1600 geweest zijn. In 1487 werd er echter te Menaldum een proces gevoerd tussen ene “Oerck Abbas” en “Rioerd Roorda” (…) De genoemde Oerck Abbas ofwel Orck Aebes zou de naamgever van de state kunnen zijn geweest.”
“Er wordt vermeld dat Orxma oorspronkelijk een boerderij was. Het terrein ligt echter dichtbij de kerk en bijna tegen de kerkterp aan. In veel dorpen in deze omgeving is dit de plek waar de hoofdeling van het dorp zijn ‘residentie’ had. Daaruit rijst het sterke vermoeden dat de oorsprong van dit goed in de middeleeuwen ligt en dat dit nooit een doorsnee boerenhoeve geweest is.
Waarschijnlijk is het, zoals we in deze omgeving wel meer hebben gezien, een zaalstins geweest met een later aangebouwd bedrijfsgedeelte. Toen dit in 1629 als belegging werd gekocht door Ruurd van Juckema uit Rinsumageest, droeg het huis al de naam Orxma.”
“In 1640 overleed de oude Juckema en Orxma werd eigendom van de oudste dochter uit zijn tweede huwelijk, Barbara. Zij was echter non en woonde in Haarlem. Haar portret heeft lang op Orxma State gehangen tussen de grote verzameling familieportretten.
Door een schikking is Orxma al snel nadat Barbara de boerderij geërfd had, eigendom geworden van haar halfzuster Eduarda van Juckema, die met Homme van Camstra was getrouwd. Deze Homme van Camstra liet de oude ‘boerderij’ vervangen door een prachtig huis met grachten, singels en een groot park. Naar de heersende mode van die tijd werd in de buitengevel van de poort een steen aangebracht met de familiewapens van hemzelf en dat van zijn vrouw.”
“In 1818 ging Wickje, die ondertussen weduwe was, op Orxma State wonen. Het huis was haar veel te groot, dus werd het verbouwd. Dat betekende het begin van het eind van het trotse Orxma State. In 1830 werd het verkocht en in 1831 gesloopt.
Vrijwel zeker is een deel van het afbraakmateriaal gebruikt voor de bouw van het arm- en werkhuis te Menaldum dat in 1832 is gesticht. Een oude gevelsteen met de familiewapens van Van Camstra (kam-ster-rad) en Van Juckema is in de gevel van het huidige verzorgingshuis gemetseld.”

“Op de plaats van de vroegere State vinden we nu een verzorgingstehuis, dat de naam Orxma State draagt.”

(bronnen: Tekst: Aantekeningen van J. Leemburg; “Beschryvinge van de Heerlyckheydt van Frieslandt” door Chr. Schotanus (1664); “Tegenwoordige staat van Friesland” ca. 1780; “De historie gaat door het eigen dorp” van A. Algra (1955-1960); Website van Tresoar; “Menaldumadeel, 2000 jaar leven in een Friese grietenij” door David Hartsema (1981); “Kroniek van het hedendaagse Friesland” van Dr. Wumkes; “Skiednis fan Menameradiel” red. O. Santema en dr. Y.N. Ypma, 1972; Website van Menaldum).

Pagina delen:  


« Bekijk alle locaties

Meer informatie


  Wat zit hier nog meer in de buurt?


Bekijk alle locaties die je dichtbij Orxma state of Juckema kunt vinden.

Pin B&B Twenty-one

  St. Jabik

Welkom bij B&B Twenty-one! Wij zijn een kleinschalige duurzame Bed and Breakfast gelegen in Sint Jacobiparochie waar u voor een betaalbare prijs kunt overnachten. Ons pand is van 1818 maar heeft alle comfort van...


Meer info

Pin Bed and Breakfast Mill View

  Stiens

Goed overnachten met uitstekende bedden en een goed ontbijt. Gratis parkeren voor de deur. In centrum van Stiens met veel winkels.


Meer info

Pin Appartement Torenzicht

  Marsum

Appartement vlakbij Leeuwarden met eigen ingang, hal, douche, toilet, slaapkamer, keuken, woonkamer, bijkeuken en tuin met zitje. Aanwezig: Wifi, radio-cd speler, smart tv, koelkast, kookplaat met oven, magnetron, keukeninventaris en zelf instelbare cv verwarming....


Meer info

Pin Toscanini

  Franeker

Wat Leuk dat u er bent! De Italiaanse keuken, gekenmerkt door éénvoud en ambachtelijkheid. Dat willen wij U bij Toscanini bieden. Wij staan bekend om onze speciale dunne deegbodem gemaakt van eigen vers deeg....


Meer info

Ontvang jij de nieuwsbrief van Friesland al?

Meld je aan en ontvang iedere maand onze nieuwsbrief met de leukste evenementen in Friesland, aantrekkelijke arrangementen en leuke nieuwtjes over de provincie.

Zoeken op Friesland.nl

De lekkerste Friese cookies

Friesland.nl maakt gebruik van cookies om goed te kunnen functioneren. Door gebruik te blijven maken van onze website, of door deze melding te sluiten, geef je aan hier akkoord mee te gaan.