wandel Swalkroute Tzummarum

Hoewel Fryslân met inpolderingen (de Middelzee, het Workumer Nieuwland en andere flinke projecten langs de kust) de nodige ervaring heeft, zijn echte droogmakerijen, zoals we die kennen in Noord- en Zuid-Holland, beperkt in aantal en omvang. Het Staversemeer, in de Zuidwesthoek, en het Sensmeer en Atzemeer bij Westhem en Blauwhuis, zijn voorbeelden uit de vroege zeventiende eeuw. Echter ook ten zuiden van Leeuwarden heeft een reeks van meren gelegen. Het was een echt waterland, Wergea lag zelfs tussen drie meren in. In de 17de en 18de eeuw zijn de meren drooggelegd om het areaal landbouwgrond uit te breiden. De route leidt u langs en door een aantal drooggelegde meren. Wergea is van verre herkenbaar aan de twee vrijwel identieke kerktorens. Een wandeling langs de oude kerken en de karakteristieke ophaalbruggetjes geeft het gevoel alsof de tijd hier even heeft stil gestaan.

Bekijk routekaart!

Route Wandelroute
Afstand 10 km
Soort route Beschreven
Uitgave Www.doarpswurk.nl
Startpunt Brug, Nieuwe Leeuwarderweg, Wergea

Toelichting

Het dorp Tzummarumligt op een van de terpen die vanaf het jaar 500 op de kwelderwal tussen Sexbierum en Mooie Paal zijn opgeworpen. De plaatsnaam komt waarschijnlijk van hiem fan Thiadmer of Tsjomme. De toren van de Sint Martinustsjerke dateert uit de 15e eeuw; de oude kerk werd in 1876 afgebroken en vervangen door het huidige neogotische gebouw. Begin deze eeuw werd het vervallen stationsgebouw van Tzummarum gerenoveerd. Tzummarum was onderdeel van de Noord-Friesche Locaalspoorweg-Maatschappij (Het Dokkumer Lokaaltje). Van 1902 tot 1936 werden personen en goederen vervoerd, daarna tot 1974 alleen goederen. In de naast het station gelegen retirade vindt u informatie over het station en de spoorlijn. Firdgum, een klein dorp met ca. 100 inwoners wordt al in kronieken van de achtste eeuw genoemd als Ferdingaheem (heem van Ferdinga). Maar mogelijk komt de naam van Feirdigheim, wat verwijst naar een veerpont over de Middelzee naar Stiens. Opvallend is de alleenstaande toren, waarvan de kerk in 1792 werd afgebroken. In de voormalige school (gesloten in 1934) is tegenwoordig Museum en Archeologisch steunpunt Yeb Hettinga Skoalle gevestigd. Oude landbouwwerktuigen en terpvondsten uit de vroege middeleeuwen vormen het hart van het museum, dat ook regelmatig onderdak biedt aan allerlei wisselende exposities. Tegenover het museum reconstrueert de Groninger archeoloog Daniël Postma een 700 jaar oud- Fries zodenhuis. De zoden van dit gebouw komen uit de buitendijkse kwelder van het Noorderleech. De terp waarop het gehucht Koehool ligt, bestond al voor 1200. Ten tijde van de Middelzee was er hier een doorgang voor scheepvaart van Terschelling via Firdgum en Berlikum over de Middelzee naar Leeuwarden. Deze opening in de zeedijk is mogelijk met de Allerheiligenvloed van 1570 dichtgezet. Vroeger stonden hier veel meer huizen. Bij de uitvoering van de Deltawerken (1975) moesten veel huizen (langs de hele Waddendijk) worden afgebroken, omdat voor de nieuwe, bijna 10 meter hoge dijk veel meer ruimte nodig was. Een van de huizen van Koehool is overgebracht naar het Zuiderzeemuseum in Enkhuizen. Het monument voor de haringvissers herinnert aan de hoogtijdagen van de haringvisserij aan de Waddenkust. De in 2011 gerestaureerde bunker in de zeedijk maakte in de Tweede Wereldoorlog deel uit van de Duitse luchtverdediging.

Pagina delen:  


« Bekijk alle routes

Ontvang jij de nieuwsbrief van Friesland al?

Meld je aan en ontvang iedere maand onze nieuwsbrief met de leukste evenementen in Friesland, aantrekkelijke arrangementen en leuke nieuwtjes over de provincie.

Zoeken op Friesland.nl

De lekkerste Friese cookies

Friesland.nl maakt gebruik van cookies om goed te kunnen functioneren. Door gebruik te blijven maken van onze website, of door deze melding te sluiten, geef je aan hier akkoord mee te gaan.